5. Transplantasyon ve Hücresel Tedaviler Kongresi

BAFRA (AA) - Transplantasyon ve Hücresel Tedaviler Derneği Kurucu Başkanı Prof. Dr. Fevzi Altuntaş, kök hücre bağışında bulunan gönüllülerin kararlarından emin olmadan verici havuzuna kayıt yaptırmamaları gerektiğini söyledi.

KKTC'de gerçekleştirilen 5. Transplantasyon ve Hücresel Tedaviler Kongresi kapsamında düzenlenen basın toplantısında konuşan Altuntaş, kongrede, transplantasyon ve hücresel tedaviler alanındaki gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Altuntaş, kök hücre naklinin hematolojik kanserlerde önemli bir tedavi seçeneği olduğunu, lösemi başta olmak üzere çocukluk çağındaki bazı kan hastalıkları, bağışıklık sistemi ve metabolik hastalıklarda da nakilden yararlanıldığını ifade etti.

Bu tedavilerde uygun vericinin bulunmasının kritik önem taşıdığını vurgulayan Altuntaş, Türkiye'de ulusal doku bilgi bankası TÜRKÖK'ün bulunduğunu söyledi.

TÜRKÖK'te 1 milyon 200 binin üzerinde gönüllü vericinin kayıtlı olduğunu aktaran Altuntaş, bugüne kadar 35 binin üzerinde hasta verici eşleşmesi yapıldığını ve 8 binin üzerinde kök hücre toplama işleminin gerçekleştirildiğini kaydetti.

Prof. Dr. Altuntaş, hekimlerin nakil öncesinde hastayı hazırladığını, uygun verici kesinleştikten sonra ise hastanın nakil sürecine girdiğini belirterek, bu aşamada vericinin vazgeçmesinin hasta açısından ciddi sorunlara yol açabildiğini söyledi.

Gönüllülere kararlarını dikkatle vermeleri çağrısında bulunan Altuntaş, şöyle konuştu:

"Lütfen, gönüllü olurken bunu tedavinin bir parçası olarak düşünmek lazım. Bu konuda biraz duyarlı olmak lazım. Hastaya umut olduğumuzun altını çizmek lazım. Kararınızdan emin olmadan verici havuzuna kayıt olmayın. Sağlık durumunuzda veya kararınızda bir değişiklik varsa, bunu en kısa sürede TÜRKÖK'e bildirin. Süreçler ilerlemeden erken dönemde önlem almak lazım".

Altuntaş, kök hücre bağışının bir sözleşme olmadığını ancak hastaya verilen yaşamsal bir söz olduğunun altını çizerek, 18 yaşın üzerinde, kendisini sağlıklı hisseden ve gönüllü olduğundan emin olan kişileri TÜRKÖK'e bağışçı olmaya davet etti.

Bağış işleminin cerrahi bir ameliyat olmadığını ifade eden Altuntaş, verici olmanın insan sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturmadığını söyledi.

- "Klinik araştırmalara katılmaya gönüllü olalım"

Altuntaş, transplantasyon ve hücresel tedaviler alanındaki ilerlemelerin klinik araştırmalarla mümkün olduğunu belirterek, "Klinik araştırmalara katılmayı da teşvik edelim. Klinik araştırmalara katılmaya gönüllü olalım. Türkiye'nin sağlık teknolojilerini yalnızca kullanan bir ülke olması değil aynı zamanda bilimsel araştırma yapan, yenilikçi tedavileri geliştiren ve dünyaya sunan bir ülke olması gerekiyor." dedi.

Üniversiteler, araştırma merkezleri ve klinik araştırma merkezlerinin güçlendirilmesi gerektiğini dile getiren Altuntaş, genç bilim insanlarının desteklenmesi ve kamu, üniversite ve sanayi işbirliğinin geliştirilmesi çağrısında bulundu.

Altuntaş, özellikle hücresel tedaviler ve CAR-T hücre tedavileri alanındaki klinik çalışmaların umut vadettiğini belirterek, toplumun da bilimsel araştırmalara katılım konusunda duyarlı olması gerektiğini söyledi.

- "Kök hücre nakli her hastaya uygun mucizevi tedavi değildir"

Dernek Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Erkurt da kemik iliği nakli olarak bilinen işlemin hematopoetik kök hücre nakli olarak adlandırıldığını söyledi.

Otolog nakilde, hastanın kendi hücrelerinin kullanıldığını ve bunun en sık multipl miyelom ve bazı lenfomalarda uygulandığını anlatan Erkurt, allojenik nakilde ise hücrelerin sağlıklı bir vericiden alındığını belirtti.

Prof. Dr. Erkurt, "Bir hasta için nakil kararı, yalnızca tanıya değil hastalığın genetik özelliklerine tedaviye yanıtına ölçülebilir kalıntı hastalığa, yaşa, organ fonksiyonlarına ve enfeksiyon durumuna göre değerlendirilir. Kök hücre nakli son çare veya her hastaya uygun mucize tedavi değildir. Bu hastalıklarda en etkili hatta tek şifa şansı olabilir ancak zamanlaması kişiye özeldir." diye konuştu.

Dernek Genel Sekreteri Prof. Dr. Tuğçe Nur Yiğenoğlu da Türkiye'nin güçlü bir nakil alt yapısına sahip olduğunu vurgulayarak, "115 erişkin ve çocuk nakil merkezinde, 2025'te 5 bin civarı nakil gerçekleştirilmiştir. Türkiye uzun bir deneyime ve yaygın bir merkez ağına sahiptir. Bundan sonraki hedef yalnızca sayıları artırmak değil ülkenin her bölgesine eşit erişim, kayıt ve uzun dönem sonuçların şeffaf şekilde izlenmesidir." değerlendirmesinde bulundu.