Ticaret Bakanlığı, yapay zekâ teknolojileriyle üretilen reklam içeriklerine dair yeni düzenlemeleri yürürlüğe koydu. Yeni yönetmelik, özellikle "dijital karakterler" ve "kişilik hakları" konusunda iki temel sınır çiziyor.
İki Maddelik Net Kural
Düzenlemenin yapay zekâ odaklı bölümü, birbirini tamamlayan iki temel ilkeden oluşuyor:
Şeffaflık İlkesi: Bir reklamda yapay zekâ ile üretilmiş ve gerçek bir insandan ayırt edilemeyecek nitelikte karakterler kullanılması durumunda, bu durumun tüketici tarafından açık ve net bir şekilde fark edilmesi zorunlu kılındı. Markalar artık sanal sunucuları veya yapay zekâ ürünü karakterleri kullanabilecek, ancak bunların "gerçek bir insan olmadığını" izleyiciye gizleyemeyecek.
İzinsiz Kullanım Yasağı: Yaşayan gerçek bir kişinin yüzünün, sesinin veya görüntüsünün yapay zekâ ile taklit edilerek, ilgili kişinin ürünü bizzat denemiş veya tavsiye etmiş gibi gösterilmesi ise tamamen yasaklandı. Düzenleme metninde rıza durumuna dair bir istisna bırakılmaması, bu yasağın mutlak bir biçimde uygulanacağını gösteriyor.
Bu Karar Neden Şimdi Geldi?
Düzenlemenin arkasında hem Türkiye'den hem de dünyadan somut örnekler yatıyor. Türkiye'de yakın zamanda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yanı sıra Lionel Messi ve Cristiano Ronaldo gibi dünyaca ünlü isimlerin yüzlerinin yapay zekâ ile taklit edilerek izinsiz reklam faaliyetlerinde kullanılması, tüketiciyi yanıltma boyutunu artırmıştı.
Dünya genelinde de Tom Hanks, MrBeast ve Scarlett Johansson gibi isimlerin yaşadığı benzer mağduriyetler, yapay zekâ destekli içeriklerin tüketicilerin satın alma kararlarını manipüle etme gücünü gözler önüne sermişti. Bakanlığın bu adımı, hızla yayılan bu yanıltıcı içeriklere karşı bir "koruma kalkanı" olarak değerlendiriliyor.
Cezası Ne Olacak?
1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek düzenlemeye göre, kurala uymayan içerikler Reklam Kurulu tarafından denetlenecek. 2026 yılı için belirlenen idari para cezaları, ihlalin niteliğine ve reklamın yayınlandığı mecraya göre 79.161 TL ile 31.808.530 TL arasında değişiklik gösteriyor.
Hukukçular, idari cezanın ötesinde, kişinin rızası olmadan görüntüsünün kullanılmasının Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi kapsamında "kişilik haklarına saldırı" teşkil ettiğini belirtiyor. Bu durum, mağdurlara idari süreçten bağımsız olarak özel hukuk yoluyla tazminat davası açma hakkı da tanıyor.
TÜİK verilerine göre internet kullanıcılarının %89,5'inin sosyal medyada aktif olması, bu düzenlemenin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Influencer şeffaflığından indirimli satışlara kadar uzanan geniş bir tüketici koruma paketinin parçası olan bu düzenleme, reklamcılık sektöründe yeni bir dönemi başlatıyor.
Kaynak: Ticaret Bakanlığı, 01.07.2026 tarihli Resmi Gazete (Sayı: 33297)
Atakan Gedük - Ana Akım Genç İletişimciler Haber Ağı Gönüllü Muhabiri
#haberler
Yorumlar
0Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.